Home

Titleنگاهی به واگذاری پروژه‌های نفت و گاز به سپاه

سپاهی‌سازی نفت برای تهدید بازار انرژی

1 Jun 2010

■ ریحانه مظاهری

دلهره‌های سیاسی حکومت بعد از روی کار آمدن مجدد محمود احمدی‌نژاد و حاکمیت جناح اصول‌گرا بر دولت، همچنان که مخالفت‌های بسیاری را در بین جناح‌ها و مردم در پی داشته، دولت را نیز در جهت تقویت هر چه بیشتر نهادهای سیاسی و نظامی وابسته و حامی خود برای مقابله و سرکوب مخالفان به حرکت واداشت.

در این میان تغییر شکل انتقادها از تئوری به عمل در قالب تظاهرات خیابانی، پررنگ‌تر شدن نقش سپاه در حمایت از دولت را حتی بیش از چهار سال اول دولت احمدی‌نژاد به همراه داشت .اما این حمایت‌ها یک سویه نبوده و تنها از طرف نهادی به نام سپاه نیست که تحت فرمان مستقیم و منعکس‌کننده صریح نظرات رهبری است.

در کنار حمایت‌های سپاه از رییس دولت مطلوب شخص آیت‌الله خامنه‌ای، نقش این نهاد امنیتی و نظامی نیز از شکل یک ارگان نظامی فراتر رفت. در حال حاضر سپاه با در درست گرفتن پروژه‌هایی مهم و بزرگ در صنایعی همچون نفت و گاز و مخابرات، به نوعی ماهیت جدیدی به عنوان یک بنگاه اقتصادی برای خود ترتیب داده است.

اگر چه در طول سال‌های گذشته، بخش زیادی از این فعالیت‌ها تحت عنوان اقتصاد سایه فعال بوده؛ اما اینک فعالیت‌های این بنگاه اقتصادی قدرتمند در بسیاری از زمینه‌ها شکلی کاملا روشن به خود گرفته است.

واگذاری پروژه‌های نفت و گاز اگر چه می‌تواند بنیان مالی محکمی برای نهاد نظامی ـ امنیتی سپاه محسوب شود؛ اما پیش از این و با توجه به جایگاه ایران به عنوان دارنده ذخایر نفت و گاز، یک سپر سیاسی در برابر تهدید کنندگان رژیم کنونی در ایران است

نگاهی به گذشته شکل‌گیری سپاه بعد از انقلاب و افزایش دامنه نفوذ این ارگان نظامی در اقتصاد ایران، ما را تا دوران ریاست اکبر هاشمی رفسنجانی به عقب می‌برد. در واقع گسترش و نفوذ دامنه‌ی قدرت اقتصادی سپاه درست زمانی آغاز شد که هاشمی رفسنجانی، رییس‌جمهور وقت ایران، در همان زمان بعد از جنگ، سپاه را به حضور در صنعت ساختمان ایران تشویق کرد؛ چرا که اعتقاد داشت، سپاه می‌تواند به روند بازسازی ایران پس از جنگ کمک کند.

حضور سپاه در طول سال‌های گذشته در فعالیت‌های عمرانی ادامه داشت؛ اما در دولت محمود احمدی‌نژاد ورق برگشت و برای اولین بار این نهاد نظامی ـ امنیتی از طریق قدرتمندترین شاخه اقتصادی خود یعنی قرارگاه خاتم، به عنوان مجری پروژه‌های بزرگ نفت و گاز برگزیده شد.

به این ترتیب قرارگاه خاتم الانبیا که روزی کارش را به عنوان بازوی ساختمانی سپاه آغاز کرد، اینک به یک بنگاه انرژی تبدیل شده و اکنون بسیاری از پروژه‌های نفت و گاز ایران را در اختیار گرفته است.

دولت محمود احمدی‌نژاد با درک این واقعیت که جایی در بین اکثریت جامعه و حتی بسیاری از منصوبان نهادهای دولتی و حکومتی ندارد، همزمان با سرکوب مخالفان سیاسی خود، سعی دارد به روندی که در طول چهار سال گذشته و در دولت نهم برای تقویت مالی نهادهای نظامی همراه خود در پیش گرفته بود، ادامه دهد و این کار را با واگذاری پروژه‌های بزرگ انرژی به سپاه با سرعت بیشتری ادامه دهد.

واگذاری پروژه‌های نفت و گاز اگر چه می‌تواند بنیان مالی محکمی برای نهاد نظامی ـ امنیتی سپاه محسوب شود؛ اما پیش از این و با توجه به جایگاه ایران به عنوان دارنده ذخایر نفت و گاز، یک سپر سیاسی در برابر تهدید کنندگان رژیم کنونی در ایران است.

تحریم و خروج شرکت‌های بزرگ نفتی از ایران، تنها بهانه‌ای است تا دولت احمدی‌نژاد با واگذاری پروژه‌های انرژی به این نهاد نظامی بتواند راهبردهای سیاسی خود را در بازار نفت و گاز منطقه را در پیش بگیرد .

رژیم ایران در قالب نیروی نظامی سپاه قصد دارد تا از نیاز جهان به گاز و نفت ایران به مثابه یک حربه سیاسی استفاده کند

در حال حاضر بعد از چهار سال توقف در پارس جنوبی، دولتی‌ها به خوبی می‌دانند که عقب ماندگی 11 ساله ایران از قطر در پارس جنوبی با روند کنونی و خروج پیمانکاران خارجی به راحتی قابل جبران نیست. با این حال احمدی‌نژاد و حامیان وی به خوبی از این امر آگاهند که حضور سپاه در بزرگ‌ترین میدان گازی جهان می‌تواند در شرایط سیاسی کنونی و همراه با تحریم‌های نفتی علیه ایران از نظر سیاسی برگ برنده‌ای در اختیار رژیم حاکم در برابر تحریم‌کنندگان باشد.

ذخایر گاز و نفت ایران علاوه بر اینکه پشتوانه و تکیه‌گاه مالی برای رژِیم کنونی ایران است، وضعیت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی داخلی و روابط خارجی ایران را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. این ذخایر به لحاظ حجم و وسعت می‌تواند در معادلات جهانی انرژی نقشی تعیین‌کننده داشته باشد .

به این ترتیب پارس جنوبی در دولت احمدی‌نژاد از یک قطب اقتصادی به محلی برای ادامه منازعات سیاسی رژیم حاکم در ایران با مخالفان آنها تبدیل شده است. در این میان، سرمایه‌های ملی است که به بهانه توسعه میادین گازی از جیب دولت و صندوق ذخیره ارزی کشور به جیب سپاه می‌رود و به این ترتیب قدرت و سرمایه بین دولت و سپاه که همگی تحت حمایت رهبر بوده و در یک وزنه سیاسی جای دارند، دست به دست می‌شود.

بر این اساس؛ پروژه سپاهی‌سازی صنایع نفت و گاز اگر چه در دولت نهم به عنوان گامی برای فرار از تحریم‌های اقتصادی و رونق اقتصاد ایران در پارس جنوبی کلید خورده بود، اما اینک با شتاب بیشتری حرکت می‌کند. کنترل ذخایر گاز و نفت ایران و بهره‌برداری از آن، فراتر از یک استفاده مالی، از آن روی در دولت احمدی‌نژاد به دست سپاه پاسداران سپرده شده که رژیم آن را یک ضرورت حاد امنیتی تلقی می‌کند.

رژیم ایران در قالب نیروی نظامی سپاه قصد دارد تا از نیاز جهان به گاز و نفت ایران به مثابه یک حربه سیاسی استفاده کند.

 
Tehran Review
کلیدواژه ها: , , , | Print | نشر مطلب Print | نشر مطلب


What do you think | نظر شما چیست؟

عضویت در خبرنامه تهران ریویو

نشانی ایمیل

Search
Most Viewed
Last articles
Tags
  • RSS iran – Google News

  • video
    کوچ بنفشه‌ها

    تهران‌ریویو مجله‌ای اینترنتی، چند رسانه‌ای و غیر انتفاعی است. هدف ما به سادگی، افزایش سطح گفتمان عمومی در مورد ایده‌ها، آرمان‌ها و وقایع جهان امروز است. این مشارکت و نوشته‌های شما مخاطبان است که کار چند رسانه‌ای ما را گسترش داده و به آن غنا و طراوت می‌بخشد. رایگان بودن این مجله اینترنتی به ما اجازه می‌دهد تا در گستره بیشتری اهداف خود را پیگیری کرده و تاثیرگذار باشیم. مهم‌تر از همه اینکه سردبیران و دست‌اندرکاران تهران‌ریویو به دور از حب و بغض‌های رایج و با نگاهی بی‌طرفانه سعی دارند به مسایل روز جهان نگاه کرده و بر روی ایده‌های ارزشمند انگشت بگذارند. تهران ریویو برای ادامه فعالیت و نشر مقالات نیازمند یاری و کمک مالی شماست.