Home

Titleاز ابوغریب تا ...

کهریزک؛ فصلی از “تاریخ جهانی بدنامی”

16 Jul 2013

■ الف. مدنی

تصرف جسم اسیران و زندانیان به قصد تحقیر و در هم شکستن ایستادگی و خاک و خاکستر سازی آرمان های آنان در ادوار و اماکن مختلف به اشکالی وجود داشته است. این شیوه بسیار شنیع و غیر انسانی علیرغم وجود همیشگی، هیچگاه دارای بازتابی مناسب نبوده است. اما فراگشت و سراسری شدن رسانه ها وضع و امکانی را فراهم اورده اند تا این رسم نفرت انگیز به گونه ای وسیع بازتاب یابد و بشریت بتواند با صورتی از تباهی های بسیار عمیق روح ریزه خواران و کارگزاران واعیان قدرت های غیر دمکراتیک و یا بخش های به فساد رفته دموکراسی ها آشنا شود.

38940_740

اگر رخداده های زندان «ابوغریب» بغداد نخستین موردی ازین دست بودند که بازتاب گسترده جهانی یافته و خشم و محکومیت انسان های شرافتمند را برانگیختند، رویدادهای تراژیک کهریزک را در مقیاسی دیگر باید دنباله پر ادبار آن دانست .

نظامیان اشغالگر در دوران اقتدار فرقه نومحافظه کار و ریاست جمهوری «جورج بوش» در زندان ابوغریب بغداد به گونه ای سازمان یافته و بر طبق دستورات پنتاگون تحت مسئولیت «دونالد رامسفلد » زندانیان را به نیت اعتراف گیری و تحقیر وادار به رفتارهایی جنسی می کردند که “گاردین” از آن همچون «پورنوگرافی بمثابه شکنجه» سخن گفته بود. انتشار بخشی از عکس ها که ایده پایه همگی انها همچون «سکس بمثابه تحقیر» بود، اعتراض ها و محکومیت های گسترده جهانی را به دنبال داشت. «نلسون ماندلا» در بیان این محکومیت ها و به نام تعلق مشترک به نوع بشر این اعمال را «رفتار های بسیار وحشتناک اشغالگران با شرافت زندانیان» توصیف کرده بود. حتی “بیل فریست” رییس وقت فراکسیون اکثریت جمهوری خواه در سنا بعد از دیدن عکس های منتشر شده و نشده همراه با همکاران، گفته بود: «آنچه را که دیدیم عمیقا وجود را منقلب میکند.» “ریچارد دوربین” سناتور دمکرات الینویز نیز گفته بود: «درست مثل آنست که وارد جهنم شده باشیم.»

با این حال سازمان عفو بین الملل و صلیب سرخ از رویدادهای ابوغریب چون نوک کوه یخی نام برده بودند. حتا «ال هانت» از تحلیل گران برجسته وال ستریت جورنال نوشت: «اگر بخواهیم به دلیل رویدادهای ابوغریب خواهان استعفای رامسفلد شویم مثل آن است که بخواهیم “ال کاپون” «گانکستر معروف و مسئول تعدادی بیشمار قتل نفس» را به دلیل فرار مالیاتی محاکمه کنیم. البته محاکماتی انجام شدند و محکومیت هایی نیز بر ضد برخی مجریان جزء اعلام شد. محکومیت هایی که به گفته «نوام چامسکی» به گونه ای تخفیف می یابند و مجازات ها ظاهری و از بهر ارضای افکار عمومی است. حکم طنزآلود متهمان کهریزک نمونه ای از این دست است.

کهریزک دنباله پر ادبار ابو غریب و نمونه جانسوزی از این دست تباهی ها است. به گفته اجمالی معتمدان، در کهریزک تن و جسم شماری از جوانان دستگیر شده در اعتراضات اجتماعی، پیش از آنکه به کام مرگ فرستاده شوند، در اختیار اوباش تن خواه مدت ها در بند قرار داده می شود، تا از آن به ارتزاقی راهزنانه بپردازند. جوانانی كه تنها اصل شرکت آنان در اعتراضات اجتماعی از برای کسب حقوق مدنی همگانی اثباتگر منزه بودن وجود آنان و نشانگر تعالی آرمانهای آنان در ساخت جهانی بهتر است.

پیکاسو در تابلوی «قتل عام کره» جوخه اعدامی را به تصویر می کشد که در حال شلیک به زنان باردار و کودکان وحشت زده است. سربازان جوخه اما برخلاف زنان و کودکان فاقد چهره انسانی اند؛ بی چهرگی این سربازان به آن معنی است که نه سربازان که تباهی های نظم موجود به کشتار زندگی یعنی زنان باردار و کودکان می پردازند. در تابلوی دیگر و بسیار مشهور گرنیکا، پیکاسو قتل عام مردم بیگناه روستای گرنیکا را توسط فاشیست ها و فرانکیست ها از برای دهشت افکنی و هراس آفرینی در میان جمهوری خواهان دموکراسی طلب به تصویر می کشد. در این تابلو پیکاسو در عین محاکمه فاشیسم، بر مفاهیم کلی هستی به تامل می پردازد و خرد انسانی را در باب “بی چرا زنده بودن” و به “چرایی مرگ خود آگاه بودن” مورد پرسش قرار می دهد.

نقاش شهیر معاصر « فرناندو بوترو» که ٥٠ تابلوی خود را به رویدادهای ابوغریب اختصاص داده است در یکی از تاملات خود می گوید: «براستی اگر تابلوی گویرنیکای پیکاسو وجود نمی داشت، چه کسی امروز قتل عام نازیست ها و فاشیست ها را در روستای گویرنیکا بیاد می آورد؟» پنجاه تابلویی که در انها رویدادهای مصیبت بار و پر ادبار ابوغریب توسط “بوترو” نگارگری شده اند بی نام و فقط شماره گذاری شده اند.

گویا “بوترو” با نامگذاری نکردن تابلوها و اطلاق عنوان کلی ابوغریب به ٥٠ اثر خود بر آن است تا بر شنعت بی مرز ایده تحقیر و تجاوز به تن زندانی پیش از کشتن وی به تامل بپردازد و وقایع را به گونه ای ثبت و ضبط کند که غبار فراموشی بر این تباهی های هول زا ننشیند. بوترو می داند که اهانت به تن یک یا چند زندانی اهانت به پیکر تمام بشریت است و مدنیت بشری را دچار مخاطره و فرومایگی وجدانی می کند. بوترو وقتی در باره پیکاسو و “گویرنیکا” از خود پرسش می کند از جمله بر آن است تا از هنر و هنرمند متعهد بخواهد تا در این امر مصیبت بار به تامل بپردازد و قدرت و بویزه قدرت فاقد کنترل دمکراتیک را از میدان دادن به تباهی های روح و روان خود در تحقیر حیثیت انسانی انسانی بر حذر دارد.

حیثیتی انسانی که در کهریزک نیز به بدتر گونه ای مورد تجاوز قرار گرفت. افکار عمومی جهانی به بسیاری از جزییات در مورد ابوغریب آشنایی دارد و تا حدی با جزییات روی داده در زندان های پایمالگر حقوق و شرف همچون زندان های گوانتانامو و بگرام. اما در مورد کهریزک و ستم های رویداده افکار عمومی جامعه ایران نیز هنوز دارای اطلاعاتی ناکافی است. پافشاری شماری از شخصیت های برجسته و شرافتمند عصر، در لزوم محاکمه مسئولان کهریزک بیانگر وخامت بسیار سنگین رویدادها است. شخصیت های راستین عرفی و دینی كه از جزییات امور آگاهی دارند و فراسوی سیاست نگران اخلاقیات جامعه و انسان اند.

سیاست و قضاوت مطابق منطق و تعادلات خود رفتار خواهند کرد و از آنجا که انسان های شرافتمند و باورمند به منهج عدل همواره درهمه جا وجود دارند، نمی توان به کسب نتایجی در محاکمه آمران و عاملان آشکار و پنهان امیدوار نبود . اما تامل ”بوترو” در مورد پیکاسو بسان دعوتی خاموش از هنر و هنرمندان است تا با ثبت این تراژدی های هولناک و با کار خود در جهت تکمیل نگارش «تاریخ جهانی بدنامی» گام بردارند، تا بدین طریق بتوان از حیثیت و شرافت انسانی دفاع کرد. بوترو به زبان عمیق ترین عقلانیت و عاطفه هنرمندان را دعوت به آن می کند كه تا با ثبت و ضبط این جنایات، دادگاه تباهی های روح انسانی را كه در قدرت های فاقد کنترل دموکراتیک و یا بخش های به فساد رفته دموکراسی ها به بدترین گونه جسمانیت می یابد، بطور همیشگی باز نگاه دارند تا بشریت به تمامی در ورطه بدنامی و انحطاط سقوط نکند و اعاده حیثیت از وی با پاسداشتن هنجارهای معیار، ممکن باشد.

 
Tehran Review
کلیدواژه ها: , , , , | Print | نشر مطلب Print | نشر مطلب


What do you think | نظر شما چیست؟

عضویت در خبرنامه تهران ریویو

نشانی ایمیل

Search
Most Viewed
Last articles
Tags
  • RSS iran – Google News

  • video
    کوچ بنفشه‌ها

    تهران‌ریویو مجله‌ای اینترنتی، چند رسانه‌ای و غیر انتفاعی است. هدف ما به سادگی، افزایش سطح گفتمان عمومی در مورد ایده‌ها، آرمان‌ها و وقایع جهان امروز است. این مشارکت و نوشته‌های شما مخاطبان است که کار چند رسانه‌ای ما را گسترش داده و به آن غنا و طراوت می‌بخشد. رایگان بودن این مجله اینترنتی به ما اجازه می‌دهد تا در گستره بیشتری اهداف خود را پیگیری کرده و تاثیرگذار باشیم. مهم‌تر از همه اینکه سردبیران و دست‌اندرکاران تهران‌ریویو به دور از حب و بغض‌های رایج و با نگاهی بی‌طرفانه سعی دارند به مسایل روز جهان نگاه کرده و بر روی ایده‌های ارزشمند انگشت بگذارند. تهران ریویو برای ادامه فعالیت و نشر مقالات نیازمند یاری و کمک مالی شماست.